Winnen Doe Je Samen

Winnen Doe Je Samen

We kijken er al lang niet meer van op, geweld op het veld. De KNVB ook niet. Die vindt 8 meldingen van geweldsincidenten per weekend niet verrassend (Parool, 25 maart 2013), wel triest.

De krantenkoppen kennen we inmiddels allemaal: “Scheidsrechter mishandeld door ouders”, “Jeugdwedstrijd Zuidoost gestaakt na vechtpartij” en “Kind (11) ernstig mishandeld op voetbaltoernooi”. Maar de storm van verontwaardiging die na de dood van grensrechter Nieuwenhuizen door ons land raasde, lijkt te zijn geluwd. Alles went?

Bij de meeste sporten is het competitie-seizoen inmiddels afgesloten met een in het water gevallen barbecue. Maar ook in de vakantieperiode wordt er achter de schermen keihard gewerkt aan een veiliger sportklimaat. Binnen het project “Naar een veiliger sportklimaat” wordt op allerlei niveaus gewerkt aan het stimuleren van positief gedrag en het aanpakken van ongewenst gedrag. VWS heeft 38,5 miljoen euro beschikbaar gesteld om dit actieplan in de periode 2012 – 2016 binnen alle 74 sportbonden uit te rollen. 

Dus dit probleem gaat zich oplossen? Nou… dat valt nog te bezien. Op bijeenkomsten van NOC*NSF, bonden en verenigingen hoor ik namelijk steeds hetzelfde geluid: “Het grootste probleem ligt bij de toeschouwers”. De schreeuw-ouders, bekend van het voetbal, tref je steeds vaker ook bij andere sporten aan. Volwassenen die een scheidsrechter van 16 jaar uitschelden, of erger. Toeschouwers die hun team niet aanmoedigen maar ophitsen en aanzetten tot agressie. Toeschouwers die niet luisteren als (ALS!!) de coach ze tot rust maant en die je keihard uitlachen als ze worden gesommeerd het pand/veld te verlaten. Wat doe je ermee? Wat kun je ermee? 

Formeel zijn de mogelijkheden beperkt tot het bellen van de politie of de beheerder vragen de mensen van de locatie te verwijderen. Sommige clubs geven toeschouwers een gele of rode kaart bij wangedrag. Maar ja, wat doe je als degene niet vertrekt nadat hij een rode kaart heeft gescoord? Goedbedoelde acties kunnen razendsnel tot de escalatie leiden die je nou net wilde voorkomen.

Een aardig voorbeeld hiervan overkwam mij laatst zelf. Op verzoek van een sportvereniging schreef ik een blog over verruwing binnen de sport en het scheidsrechter-bashen. Ik plaatste de blog ook op LinkedIn, een zakelijk netwerk waar het doorgaans toch netjes aan toe gaat. Dus niet. Mannen in pakken met chique banen lieten weten dat schelden op kenmerken, afkomst en seksualiteit van de tegenstanders “erbij hoort”. Dat een trap op de enkels blijkbaar een prima methode is om de tegenstander weg te houden van de overwinning. Dat ik een zeikwijf ben dat zonodig overal een probleem van moet maken, want dat is waarschijnlijk ook het enige dat ik kan. 

Ik was met stomheid geslagen. Maar het zette me wel op een spoor. 

Intimideren om je status te bevestigen: dat soort situaties maak ik als extern vertrouwenspersoon in een zakelijke setting (bedrijfsleven, overheid, school, zorg) regelmatig mee. En volgens de tactiek “aanval is de beste verdediging”: iedereen die een potentiele bedreiging vormt preventief op z’n plek zetten. Macht is het toverwoord en alle doelen om dit te bereiken zijn geoorloofd.

Andere belangen, verschillende methoden, maar dezelfde grondgedachte.

Hoe gaan wij, mensen van jong tot oud, van alle rangen en standen, ongeacht achtergrond, afkomst, geaardheid of wat dan ook met elkaar om? Op school, in het bejaardenhuis, de sportvereniging op straat of gewoon thuis? Hoe leren we elkaar respecteren, onze overeenkomsten delen, onze tegenstellingen accepteren en (ver)oordelen achterwege te laten? Ik heb hier een tijdje op gekauwd en kom weer tot de conclusie: macht heb je niet in je eentje, winnen doe je niet in je eentje. Dat is iets wat de sport ons allang heeft geleerd: winnen doe je SAMEN!

Petra Vervoort
Bureau Strikt
2013
ook gepubliceerd op 112werkforum.nl